Zez to schorzenie, które może dotyczyć zarówno dzieci, jak i dorosłych. Jakie są najczęstsze przyczyny i objawy, które powinny skłonić pacjentów do konsultacji?

U dzieci zez najczęściej ma podłoże wrodzone lub wynika z nieprawidłowej pracy układu wzrokowego, np. w nadwzroczności. Fizjologiczne zezowanie występuje tylko do trzeciego miesiąca życia – później każde odstępstwo od normy wymaga konsultacji specjalisty. Małe dzieci nie zgłaszają objawów, takich jak podwójne widzenie czy zmęczenie wzroku, dlatego to rodzice lub lekarz muszą wychwycić pierwsze niepokojące symptomy. U dorosłych zez często wynika z nieleczonych problemów z dzieciństwa, źle dobranych okularów, powikłań lub postępującego schorzenia. Może być także skutkiem urazów, chorób neurologicznych lub orbitopatii tarczycowej. Objawia się dwojeniem obrazu i koniecznością przyjmowania nienaturalnej pozycji głowy, co powoduje dyskomfort. Do niepokojących sygnałów należą również trudności z oceną odległości, szybkie męczenie wzroku i bóle głowy, które mogą wskazywać na zaburzenia widzenia obuocznego.

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że to schorzenie można skutecznie leczyć. Jakie metody diagnostyki i terapii oferuje Dom Lekarski w przypadku zeza?

W Domu Lekarskim oferujemy kompleksową diagnostykę zeza, obejmującą m.in. badanie ortoptyczne, ocenę ostrości wzroku, refrakcji, ustawienia oczu i pracy mięśni okoruchowych. Kluczowe jest określenie przyczyny schorzenia, co pozwala dobrać odpowiednie leczenie. Diagnostykę rozpoczynamy od oceny widzenia obuocznego – proces łączenia obrazów z obu oczu jest skomplikowany, a u dzieci jego zaburzenia szybko się zmieniają. Wielkość zeza mierzymy testem PCT w różnych kierunkach spojrzenia, wspomagając się synoptoforem. Oceniamy także ruchy gałek ocznych i wadę wzroku, co wymaga stosowania kropli rozszerzających źrenicę. Standardowo analizujemy też rotację oczu. Pracujemy wspólnie z ortoptystką. Leczenie zależy od przyczyny schorzenia i może obejmować korekcję optyczną, toksynę botulinową lub operację. W wielu przypadkach chirurgiczne wyrównanie napięcia mięśni okoruchowych jest najlepszym rozwiązaniem.

Dom Lekarski jest obecnie jedynym miejscem w regionie, które wykonuje zabiegi korekcji zeza prywatnie. Co wyróżnia Wasze podejście do leczenia?

Naszym atutem jest indywidualne podejście do pacjenta, nowoczesne techniki operacyjne i krótki czas oczekiwania na zabieg. Zapewniamy kompleksową opiekę na każdym etapie terapii – od diagnostyki, przez leczenie, aż po rehabilitację wzrokową. Pracujemy w doświadczonym zespole, w skład którego wchodzą okulista, ortoptystki oraz dobrze wykwalifikowany personel operacyjny. Pacjent ma zapewnioną pełną opiekę, wysoki standard leczenia i wsparcie na każdym etapie terapii.

W przygotowaniu do zabiegu leczenia zeza pomaga Koordynator Opieki Szpitalnej. Czy może Pani opowiedzieć, jaką pełni rolę w tym procesie?

Koordynator Opieki Szpitalnej pomaga pacjentowi przejść przez cały proces leczenia – od pierwszej konsultacji po okres rekonwalescencji. Wszystkie procedury są odpowiednio zaplanowane, a pacjent nie musi martwić się formalnościami. Koordynator kontaktuje się z osobami zakwalifikowanymi do operacji, ustala wspólnie z pacjentami dogodny termin zabiegu i dba o sprawny przebieg całego procesu. W sytuacjach wymagających pilnej interwencji lekarz może zgłosić konieczność skrócenia ścieżki diagnostycznej. Koordynator zapewnia również wsparcie w niespodziewanych sytuacjach, np. gdy pacjent ma trudności z dostępnością leków w aptece.

Jakie są największe mity i obawy pacjentów dotyczące leczenia zeza?

Jednym z mitów jest przekonanie, że zez u dzieci jest fizjologiczny i nie wymaga interwencji. Każde zezowanie powinno być zweryfikowane przez specjalistę okulistyki dziecięcej, który oceni widzenie obuoczne i ewentualne zaburzenia. Innym błędnym przekonaniem jest to, że dorosłych pacjentów z zezem się nie operuje lub że zabieg nie przynosi efektów. Operacja często jest złotym standardem leczenia, a jej opóźnianie może obniżyć skuteczność terapii lub całkowicie wykluczyć sens zabiegu. Pacjenci obawiają się także bólu i długiej rekonwalescencji, tymczasem zabieg jest małoinwazyjny, a powrót do normalnego funkcjonowania następuje szybko. Kolejny mit to przekonanie, że operacja jest jedynym rozwiązaniem – w wielu przypadkach skuteczne są metody zachowawcze, takie jak korekcja optyczna. Warto pamiętać, że przygotowanie do operacji może trwać kilka miesięcy i wymaga kilku wizyt kontrolnych. Zabieg planuje się na podstawie pomiarów kąta zeza w odpowiedniej korekcji okularowej, a czasem konieczna jest zmiana okularów i okres adaptacji. Każdy pacjent wymaga indywidualnego podejścia, by leczenie było jak najbardziej skuteczne i satysfakcjonujące.

Dziękuję za rozmowę.